Page 169 - Microsoft Word - orjinal

SUBHø RECEB MAHMESÂNÎ 169

Birinci görüúü savunanların büyük ço÷unlu÷unu oryantalistler ve
batılı ilim adamları oluúturmaktadır. Örne÷in, Goldziher, Vorlesungen
145
über den øslam (øslâm Hakkında Konferanslar); Von Kremer,
Culturgeschichte des Orients unter den Califen (Halifeler Döneminde
146
Do÷u Kültür Tarihi); Amos, Roman Civil Law (Roma Medenî Ka-
147
nunu); Emilio Bussi, Ricerche intorno alle relazioni fra retratto
byzantino et musulmano (Bizans ve øslâm Arasındaki øliúkiler Hakkın-
148
da Araútırmalar) adlı kitaplarında bu görüúü savunmuúlardır.
økinci görüúü, Prof. Fâiz el-Hûrî, el-Hukûku’r-Rûmâniyye (Roma
149
Hukuku) adlı kitabında; Prof. Arif en-Nakadî, el-Kadâu fi’l-øslam
150
(øslâm’da Yargı) baúlıklı; Prof. Muhammed Süleyman, Bi Eyyi
151
ùer‘in Nahkumu (Hangi Hukukla Hükmedelim) adlı risalelerinde
savunmuúlardır.
Muhammed Hâfız Sabri, Kitâbu’l-Mukâranât ve’l-Mukâbelât; 152
154
153
Ahmet Emin, Fecru’l-øslâm ve Duha’l-øslâm; Atiyye Mustafa
155
Müúerrefe, el-Kadâu fi’l-øslâm bi Vechin Âmm; Dr. ùefîk ùahhâte,
156
en-Nazariyyetü’l-Âmme li’l-øltizâm fi’ú-ùer‘i’l-øslamî adlı eserleriy-
le, üçüncü görüú grubunda yer alan bilginlerdir.
Görüldü÷ü üzere ikinci ve üçüncü görüúü savunanların tamamı,
Do÷ulu bilginler ve fakihlerinden oluúmaktadır. Genel olarak bu ilim
adamları, konuyu birinci görüúü savunanlardan daha dikkatlice ince-
lemiúlerdir. Bunlardan bazıları yazdıklarında isâbet ederken, di÷er
kısmı da milliyetçilik duygulardan bir parça etkilenmiútir.

145 Fransızca tercümesi için bkz. Le Dogme et la Loi de I’Islam, Paris 1920, s. 39.
146 Viyana 1875, c. I, s. 532 vd.
147 London 1883, s. 406-415.
148 Milano 1933.
149 ùam 1924, s. 9-12.
150 ùam 1922, s. 3. en-Nakadî’nin Bulletin of the Arab Academy’de bu kitabın ilk
baskısına yaptı÷ı çok kıymetli tanıtım ve eleútiri yazısı için bkz. Mecelletu’l-
Mecma‘i’l-ølmi’l-Arabî, ùam 1947, s. 261-67.
151 Kâhire 1936, n. 40.
152 Mısır 1902, s. 5, 186.
153 s. 290.
154 c. I, s. 278; Cilt II, s.104.
155 Kâhire 1939, s. 117 vd.
156 Fransızca basılmıútır. Kahire 1936, s. 180.